Poznaj region

WNIEBOWZIĘCI

W najbliższych dniach na niebie naszego województwa wiele się będzie działo. I nie można mieć na myśli tylko zmiany pogodowe, ale również, a nawet przede wszystkim te, które uatrakcyjnią nam czas.

Puchar Gordona Bennetta, organizowany od 1906 roku, to najstarsze i najbardziej prestiżowe wydarzenie lotnicze na świecie. To nie przypadek, że Polska, po 85 latach, ponownie będzie gościć najlepszych baloniarzy z całego świata. Regulamin zawodów stanowi, że zawody odbywają się w kraju, z którego pochodzą zwycięzcy ostatnich zmagań. Wprawdzie Polska zdobyła ten puchar w 1983 r. ale sytuacja polityczna spowodowała, że zawody przeniesiono do Szwajcarii. W 2019 r. Polacy po raz kolejny zdobyli laur zwycięzcy, ale pandemia Covid 19 wymusiła przesunięcie terminu. Jednak w dniach od 19 do 22 sierpnia dwadzieścia załóg balonowych z całego świata pojawi się w Toruniu na lotnisku Aeroklubu Pomorskiego.

Początki aeronautyki związane są z historią i rozwojem balonów i sterowców. Województwo kujawsko-pomorskie posiada bogate tradycje w tym względzie, a o obecności wojsk balonowych w Toruniu świadczy dzisiaj chociażby nazwa ulicy Balonowej. Same balony trafiły do Torunia jeszcze przed I wojną światową. W latach 1909-1911 w tym regionie wzniesiona została hala dla sterowców o długości ponad 100 metrów. Po zakończeniu wojny i przejęciu Torunia przez wojsko polskie przeniesiono tutaj z Poznania III Grupę Aeronautyczną. Wiosną 1920 roku jednostka ta została przeformowana w batalion balonowy i skierowana na front wojny polsko-bolszewickiej. Po wojnie batalion balonowy powrócił do Torunia, a od 1924 roku był jedyną w Polsce taką formacją bojową. Podlegała mu jeszcze kompania balonów zaporowych w Jabłonnie pod Warszawą. W 1937 r. w parku na Bydgoskim Przedmieściu w hołdzie dla baloniarzy poległych podczas wojny polsko-bolszewickiej, postawiono pomnik. Dzięki obecności baloniarzy Toruń stał się też miejscem stacjonowania znacznych sił polskiego lotnictwa wojskowego.

W dwudziestoleciu międzywojennym w Bydgoszczy i Grudziądzu mieściły się szkoły pilotów. Jednym z najbardziej znanych i zasłużonych polskich lotników II wojny światowej był Stanisław Skalski. Gdy wybuchła wojna, służył jako oficer w 142. Eskadrze Myśliwskiej w Toruniu. Wykonując zadania bojowe, stał się najskuteczniejszym polskim pilotem myśliwskim kampanii wrześniowej i pierwszym alianckim asem II wojny światowej. Jego imieniem został nazwany plac w Toruniu i most na Wiśle w Chełmnie.

W województwie kujawsko-pomorskim funkcjonuje ogółem siedem lotnisk. Największe, o międzynarodowym znaczeniu, zlokalizowane jest w Bydgoszczy. Historia tego lotniska sięga I wojny światowej. W późniejszym okresie było ono rozbudowywane i obsługiwało połączenia krajowe.

Dzisiaj Międzynarodowy Port Lotniczy im. Ignacego Jana Paderewskiego Bydgoszcz ma powierzchnię 146 ha i długość pasa startowego 2,5 km, co pozwala przyjmować każdy typ samolotów. Terminal w Bydgoszczy ma powierzchnię ok. 7 tys. m2 i przepustowość 500 tys. osób rocznie.


Liczba pasażerów w latach 2010-2021


Sieć połączeń z Portu Lotniczego w Bydgoszczy

W tym samym kompleksie co Port Lotniczy mieści się lotnisko Aeroklubu Bydgoskiego Bydgoszcz-Biedaszkowo. Obok nieczynnej już betonowej drogi startowej o długości 1000 metrów funkcjonują tutaj trzy pasy trawiaste. Z lotniska operują samoloty i szybowce aeroklubu oraz samoloty prywatne.

Lotnisko w Toruniu wybudowano w latach 1912–1913 na przedpolach twierdzy toruńskiej w odległości 4 km na zachód od centrum miasta. W południowej części ustawiono hangary, budynki koszarowe, administracyjne i wyposażenie techniczne. Po I wojnie światowej lotnisko przejęto z rąk niemieckich i wkrótce rozpoczęły tu działalność dwie szkoły lotnicze – Oficerska Szkoła Obserwatorów Lotniczych i Oficerska Szkoła Aeronautyczna. Od 1924 r. gospodarzem lotniska został 4 Pułk Lotniczy. W związku ze zniszczeniami wojennymi po 1945 r. lotnisko pełni funkcję lokalnego lotniska sportowego. Lotnisko wyposażone jest w dwa betonowe pasy startowe o długości 1269 i 1190 m, płytę postojową, drogi kołowania do stacji paliw oraz budynki Aeroklubu Pomorskiego, wieżę kontroli lotów i zmodernizowane hangary. Od kwietnia 2021 roku działa tu baza LOT Flight Academy.

W Inowrocławiu funkcjonują dwa niezależne od siebie lotniska. Obydwa położone są przy Szosie Toruńskiej. Pierwsze, bliżej centrum miasta jest własnością Aeroklubu Kujawskiego, natomiast drugie, położone na obrzeżach miasta jest lotniskiem wojskowym, stacjonuje tutaj 56 Baza Lotnicza.

Film z patrolu lotniczego tutaj.

W Grudziądzu w 1921 roku utworzono Wyższą Szkołę Pilotów, którą następnie przekształcono w Oficerską Szkołę Lotniczą. Szkołę tą przeniesiono następnie do Dęblina, gdzie funkcjonuje do dziś. W Grudziądzu utworzono natomiast Lotniczą Szkołę Strzelania i Bombardowania. W roku 1934 powołane do życia zostało Koło Szybowcowe, dwa lata później powstała Wyższa Szkoła Pilotażu. W okresie powojennym funkcjonowanie rozpoczął Aeroklub Grudziądzki, którego tradycje do dnia dzisiejszego kontynuuje Aeroklub Nadwiślański.

Aeroklub Włocławski im. Stanisława Skarżyńskiego Lotnisko Kruszyn to cywilne lotnisko zarządzane przez Aeroklub Włocławski. Lotnisko dysponuje dwoma pasami trawiastymi o długości 1000 i 600 m. Aeroklub powstał w 1959 r. Od tamtego czasu szkoli pilotów i skoczków. Jego patronem jest Stanisław Skarżyński (1899-1942), polski pilot sportowy i wojskowy. W latach 30. XX w. na jednomiejscowym samolocie RWD-5bis jako pierwszy Polak pokonał Ocean Atlantycki.

Obserwatorium astronomiczne, będące częścią Instytutu Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, zlokalizowane jest 14 km na północ od miasta we wsi Piwnice. Na terenie malowniczego parku obsadzonego różnorodną roślinnością, znajdują się pawilony częściowo udostępnione do zwiedzania. W części „optycznej” zobaczyć można m.in. historyczny, niedawno odrestaurowany, astrograf Drapera oraz największy w Polsce teleskop optyczny o średnicy lustra 90 cm. Stoi przy nim oryginalny, nieużywany już do współczesnych badań, panel sterowania, który zachował się od lat 50. XX w. Część „radiowa” obserwatorium to przede wszystkim majestatyczny, największy w Polsce i w tej części Europy radioteleskop RT-4 Kopernik o średnicy czaszy 32 m oraz mniejszy radioteleskop RT-3 o średnicy czaszy 15 m. Podczas wizyty przewodnicy-astronomowie przybliżają nie tylko historię ośrodka, ale i zapoznają z niezwykłą nauką, jaką jest astronomia.


Teleskop Schmidta-Cassegraina


Astrograf Drapera

Astrobazy

Kujawsko-pomorskie to jedyny region, nie tylko w Polsce, ale i w Europie, w którym na tak małej powierzchni, jaką jest obszar województwa, działa sieć czternastu, w pełni wyposażonych, obserwatoriów astronomicznych. Zlokalizowanie Astrobaz na terenie szkół to zachęta dla młodych ludzi by zainteresowali się astronomią.


Astrobaza w Złejwsi Wielkiej

Możliwość obserwacji obiektów astronomicznych za pomocą zaawansowanego technicznie sprzętu obserwacyjnego „kosmicznie” rozbudza zainteresowanie tym tematem, i to nie tylko wśród młodzieży szkolnej, ale również wśród lokalnej społeczności.

Lokalizacja i adresy astro-baz